الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
729
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا - 15 / يونس ) ( كه در تمام آيات اخير واژه - غير - به معنى عوض كردن و تبديل ذات آن شىء است ) . « تَغْيِير بر دو وجه است » . اوّل - تغيير صورت چيزى بدون تغيير ذات آن مثل : غيّرت دارى : در وقتى كه بنايى غير از آنچه كه بود در آن ساختم . دوّم - تغيير در معنى تبديل به غير آن ، مثل عبارت : غَيَّرْتُ غلامى و دابّتى : در وقتى كه آنها يعنى ( غلام و ستور ) را با غير آنها عوض كنيم . مثل آيه : ( إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ رعد ) « 1 » فرق ميان دو واژه غير و دو معنى مختلف آن كه در آيهء اخير آمده است اين است كه در ( غير ) اعمّ است زيرا ممكن است چيزهايى در جوهر و ذات متّفق باشند بر خلاف دو چيز مختلف ، پس دو جوهر كه با هم جمع شده و فراهم آمده ، هر دو غير يكديگرند و دو مختلف نيستند پس هر دو چيز مختلف و خلافى غير يكديگرند و هر دو چيز غير ، خلاف هم نيستند . غوص : الغَوْص : داخل شدن و فرو رفتن زير آب و بيرون آوردن چيزى از آن . غَائِص : كسى است كه در چيزى پيچيده و غامض غور كند و آن را فرو ريزاند و چيزى مادّى يا علمى از آن بيرون آورد . غَوَّاص : « 2 » كسى كه حالت فوق در او زياد است ، در آيات :
--> ( 1 ) ابو منصور ازهرى در ذيل واژه ( غير ) حديثى از جرير بن عبد اللّه نقل مىكند كه گفت : شنيدم پيامبر خدا ( ص ) كه فرمود : « ما من قوم يعمل فيهم بالمعاصى يقدرون ان يغيروا فلا يغيّرون إلّا اصابهم اللّه بعقاب » هيچ قومى نيست كه در آن گناهان و معاصى عمل شود و بتوانند آنها را تغيير دهند ولى چنان كارى نكنند و گناهان را تغيير ندهند مگر اينكه عقوبت خداوند به آنها اصابت خواهد كرد . اين حديث تفسير آيهاى است كه در متن آمده ، و احاديث مستند صحيح پيامبر ( ص ) و ائمّه اطهار عليهم السّلام همگى تفسيرى و تأويلى از آيات قرآنى است . ( 2 ) كمال الدّين دميرى در كتاب حياة الحيوان مىنويسد : غوّاص پرندهاى است كه در اطراف رودخانهها و -